उत्तर कोरियाको घमण्ड चकनाचुर पार्ने तयारीमा अमेरिका

August 16, 2017

बीके नेवा

विश्व समुदायको आग्रहलाई बेवास्ता गर्दै दुई दुईटा अन्तरमहादेशीय क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरी अमेरिकी सुरक्षालाई समेत चुनौती दिएको उत्तर कोरिया झन् एक्लिदै छ । उसलाई सहयोग गर्दै आएका छिमेकी चीन र रुससमेत विपक्षमा उभिएपछि उत्तर कोरिया अफ्यारोमा परेको छ । उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनले अमेरिका र उसको सैन्य अखडा रहेको प्रशान्त महासागरमा आक्रमण तयारी गरेको समाचार बाहिर आएपछि अमेरिका निकै क्रूद बनेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आणविक आक्रमणको धम्की नदिन र आफ्नो आणविक कार्यक्रम तत्काल बन्द गर्न उत्तर कोरियाली नेतृत्वलाई चेतावनी दिनुभएको छ । उहाँले अब पनि उत्तर कोरिया आणविक कार्यक्रम र धम्की बन्द नगरे सैन्य कारबाही गर्ने संकेत गर्नुभएको छ । अमेरिकाले आवश्यक ठानेमा कुनै पनि बेला उत्तर कोरियामाथि आक्रमण गर्नसक्ने तयारी गरेको छ । अहिले अमेरिकाले उत्तर कोरियामाथि आक्रमण गरे उत्तर कोरिया एक्लो हुनेछ । उसको पक्षमा न चीन न रुसले सहयोग गर्ने छन् ।

संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद्ले सर्वसम्मत रुपमा प्रस्ताव पारित गर्दै उत्तर कोरियामाथि थप नाकाबन्दी गर्ने निर्णय गरेको छ । अमेरिकाले ल्याएको यो प्रस्तावलाई चीन र रुसले पनि समर्थन गरेका छन् । अब अमेरिकाले चाहेमा उत्तर कोरियामाथि सैन्य कारबाही गर्न यो प्रस्ताव पारितसँगसँगै बाटो खुलेको छ । यस्तो अवस्थामा विश्वकै सवैभन्दा शक्तिशाली अमेरिकासित एउटा सानो मुलुक उत्तर कोरियाले निहुँ खोज्नु, युद्ध गर्न खोज्नु भनेको आफै विनास हुने काम मात्र हो । यो विनासको बाटोमा नलाग्नु नै उत्तर कोरियाको हितमा हुने छ ।

उता छिमेकी दक्षिण कोरिया र जापान दुवै मुलुक उत्तर कोरियाको धम्कीका कारण शान्ति र सुरक्षाको खोजीमा छन् । आर्थिक समृद्धिले शिखर चुमे पनि यी मुलुकको सुरक्षा र शान्ति कमजोर छ । यो नै प्रमुख चुनौतीका रुपमा देखिएको छ । छिमेकी उत्तर कोरियासितको बिग्रदो सम्बन्ध नै असुरक्षाको प्रमुख कारण हो । उत्तर कोरियाले आणविक युद्धसम्मको तयारी गरेको छ जसले गर्दा आणविक युद्ध हुनसक्ने खतरा बढेका छ । दक्षिण कोरिया र जापानको सुरक्षामा अमेरिकी सहयोग महत्वपूर्ण छ । उत्तर कोरियाले हालै दुईवटा अन्तरमहादेशीय क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेसँगै तनाव झन् बढेको छ । यस्तै बेला दक्षिण कोरियामा १९ औँ राष्ट्रपतिका रुपमा मुन जाय इनको आगमन भएको छ । उहाँले उत्तर कोरियासित शान्तिवार्ताको प्रस्ताव राखी कोरिया प्रायद्विपमा बढ्दो तनाव घटाउने प्रयास त गर्नुभयो तर उहाँको वार्ता प्रस्ताव उत्तर कोरियाले अस्वीकार गरिदियो ।

दुई कोरियाबीच अत्यन्तै तनाव बढिरहेका बेला राष्ट्रपति बन्नु भएका मुन कोरियाली समस्या र यसको कारणबारे जानकार हुनुहुन्छ । यसको दीर्घकालीन समाधान नखोज्ने हो भने कुनै पनि बेला युद्ध भड्किन सक्छ । त्यसैले उहाँले उत्तर कोरियासित सम्बन्ध सुधार गरी शान्ति स्थापनालाई महत्व दिनुभएको हो । राष्ट्रपतिको कार्यभार सम्हाल्दै उहाँले शान्ति र प्रगतिलाई जोड दिनुभयो । तर उहाँको वार्ता प्रस्तावलाई उत्तर कोरियाले कमाजोरी ठान्यो । यो उत्तर कोरियाका लागि राम्रो संकेत होइन ।

राष्ट्रपति मुनको जन्म उत्तर कोरियाली शरणार्थीका सन्तानमा रुपमा सन् १९५३ को जनवरी २४ मा दक्षिण कोरियाको बन्दरगाह सहर बुसानको शरणार्थी शिविरमा भएको थियो । कोरियाली युद्धका कारण विस्थापित भएका उत्तर कोरियाको हामहुङ गाउँका शरणार्थी दम्पतीका पुत्रका रुपमा जन्मेका उहाँको बाल्यकाल गरिबी र कष्टकर भएको बित्यो । मुन जन्मनुभन्दा तीन वर्षअघि सन् १९५० को डिसेम्बरमा उहाँका बाबुआमा एक छोरीका साथ उत्तर कोरिया छोडेर दक्षिण कोरिया जानुभएको थियो । शरणार्थी शिविरमा अत्यन्तै दुःख,कष्ट गरी हुर्किएका मुनले सन् १९७२ सम्म बुसानमा कानुन विषय अध्ययन गर्नुभयो । त्यो बेला अहिलेका अपदस्थ राष्ट्रपति पार्क गुयन हाईका बाबु पार्क चुङ हिको सैन्य शासन थियो । सो शासनविरुद्ध मुन आन्दोलनमा उत्रनुभयो । आन्दोलनमा लागेको भन्दै उहाँसहित सयौँ युवकलाई जेल हालियो र केही समयपछि रिहा हुनुभयो । उहाँ सन् १९७६ मा कोरियाली सेनामा भर्ती हुनुभयो ।

तर सैन्य सेवामा रुचि नलागेपछि तीन जना साथी मिलेर बुसानमा ल फर्म खोल्नुभयो । सो फर्ममा मुनका तीन साथीमध्ये एक जना पूर्वराष्ट्रपति रो मु ह्युन पनि हुनुहुन्थ्यो । उहाँको ल फर्मले मानव अधिकार र नागरिक अधिकारबारे वकालत गर्ने गथ्र्यो । रो राजनीतिमा प्रवेश गरी सन् २००३ मा राष्ट्रपति बन्नुभयो भने उहाँले कानुन व्यवसायलाई निरन्तरता दिनुभयो । त्यो बेला राष्ट्रपति रोको मुख्य कानुनी सल्लाहकार बन्नुभयो । रोमाथि भ्रष्टाचारको आरोप लाग्यो । संसद्ले महाभियोग लगाई निलम्बन गरेपछि रोले आफ्नो अपमान भएको भन्दै आत्महत्या गर्नुभयो । त्यसपछि मुनले राजनीतिमा प्रवेश गरी बुसानबाट सांसद निर्वाचित हुनुभयो । सन् २०१२ मा भएको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पार्कसँग थोरै मत अन्तरले पराजित हुनुभएका मुन यसपटक भने निर्वाचत हुनुभयो । पार्क भ्रष्टाचार प्रकरणमा मुछिएपछि मुनको लोकप्रियता एकाएक बढ्यो । मध्य बामपन्थी डेमोक्रेटिक पार्टीकातर्फबाट निर्वाचित भई राष्ट्रपति बन्नुभएका मुनको शासन कालमा दक्षिण कोरियामा सुशासनको अपेक्षा गरिएको छ । तर उत्तर कोरियाका कारण युद्धमा जानेको हो कि भन्ने चिन्ता बढेको छ ।

दोस्रो विश्वयुद्धको समाप्तिसँगसँगै जापानी उपनिवेशबाट मुक्त भएको कोरिया विदेशी शक्तिकै कारण टुक्रियो । सन् १९४८ मा पूँजीवादी व्यवस्थासहितको दक्षिण कोरिया र समाजवादी व्यवस्थासहितको उत्तर कोरिया अलग अलग राष्ट्र बने । दक्षिण कोरियालाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र अमेरिकाले सहयोग गरे भने उत्तर कोरियालाई रुस र चीनले । दुई वर्षपछि सन् १९५० मा दुई कोरियाबीच भीषण युद्ध सुरु भयो । यो युद्ध सन् १९५३ सम्म जारी रह्यो । झण्डै २० लाख मानिसको ज्यान लिएको यो युद्ध विना शान्ति सम्झौता रोकियो । प्राविधि हिसाबले अहिलेसम्म दुवै राष्ट्र युद्धको अवस्थामा छन् । दक्षिण कोरियाले नाटकीय ढङ्गले आर्थिक प्रगति गरेको छ । दक्षिण कोरिया एसियाकै आर्थिक शक्ति बनेको छ तर दुवै राष्ट्रबीच शत्रुतापूर्ण व्यवहार छ, जसले गर्दा मेलमिलाप र शान्ति कायम हुन सकेन । युद्धकै अवस्थामा दुवै मुलुकले गरेको प्रगति उल्लेख्य रहे पनि फेरि युद्ध भयो भने यो प्रगति नष्ट हुने हो कि भन्ने चिन्ता सर्वत्र छ । दुई कोरियाबीच मेलमिलाप गराउन र उत्तर कोरियाको आणविक कार्यक्रम बन्द गराउन थुप्रै अन्तर्राष्ट्रिय प्रयास भए पनि सफलता मिलेन । लगातार आणविक परीक्षण गर्दै उत्तर कोरियाले आफ्नो शक्ति प्रदर्शन गरेको छ । दुई कोरियाबीच बढ्दो यो दूरी र तनाव घटाउन शान्तिवार्ताको विकल्प छैन । युद्धले समस्याको समाधान गर्न सक्दैन । कोरियामा शान्ति स्थापना गर्ने हो,युद्धबाट दुवै मुलुक जोगाउने हो भने साथै समृद्धिलाई संस्थागत गरी समृद्धि र शान्तिसहितको कोरिया प्रायद्विप बनाउने हो भने उत्तर कोरियाले आणविक कार्यक्रम बन्द गर्नुपर्छ नत्र अब अमेरिकाका पहिलो निशाना नै उत्तर कोरिया बन्नेछ । पछिल्लो पटक अमेरिकी टापु गुआममा आक्रमण गर्ने उत्तर कोरियाली धम्की आत्मघाती कदम हुनेछ ।

सम्बन्धित समाचार