राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प नेतृत्वको अमेरिकी प्रशासनले अध्यागमन नीति कडा बनाउने रणनीतिमा विशेष जोड दिँदै आएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी भिसामा देखिन थालेको छ । पछिल्ला निर्णय र प्रस्तावनाले विशेषगरी चीनजस्ता देशहरूका विद्यार्थीहरू वा विज्ञान, प्रविधि, इन्जिनियरिङ तथा गणित जस्ता क्षेत्रमा अध्ययन गर्न चाहने विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गर्दै भिसा प्रक्रियामा झनै कडाइ गरिएको छ ।
ट्रम्प प्रशासनले विद्यार्थी भिसा प्रक्रियामा गहिरो छानबिन, पृष्ठभूमि जाँच र सामाजिक सञ्जाल निगरानीलाई तीव्र बनाएको छ । चीनका विद्यार्थीहरूका लागि भिसा रद्द गर्ने प्रस्तावहरूदेखि लिएर केही विश्वविद्यालयहरूमा भर्ना प्रक्रियामा हस्तक्षेप प्रयास गरिएको छ । साथै, स्नातकपछि अमेरिकामा काम गर्न अनुमति दिने ओपिटी कार्यक्रमको पनि समीक्षा भइरहेको छ, जसले दक्ष जनशक्तिलाई अमेरिका बस्नबाट रोक्न सक्ने देखिन्छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा वार्षिक अर्बौं डलरको योगदान गर्छन् । सन् २०२३–२४ शैक्षिक वर्षमा मात्र उनीहरूले ४३.८ अर्ब डलरको आर्थिक योगदान दिएका थिए, जसबाट ३,७८,००० भन्दा बढी रोजगारी सिर्जना भएको थियो ।
विशेषज्ञहरू भन्छन्, विद्यार्थीहरूको सङ्ख्यामा गिरावट आएमा विश्वविद्यालयहरूको आम्दानीमा कमी आउनेछ, स्थानीय व्यवसायहरू संकटमा पर्नेछन्, र रोजगारीका अवसरहरू घट्नेछन् ।
युनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्निया, बर्कलेका अर्थशास्त्री डा. जोन स्मिथ भन्छन्, “अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरू केवल ट्यूशन तिर्ने ग्राहक मात्र होइनन्, उनीहरू भविष्यका आविष्कारक र उद्यमी हुन् ।”
अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरू अमेरिकाको अनुसन्धान र स्टार्टअप क्षेत्रमा मेरुदण्ड मानिन्छन् । धेरै विदेशी विद्यार्थीहरूले अमेरिकी स्टार्टअपहरू स्थापना गरेका छन् – एक विश्लेषण अनुसार, सन् २०२२ सम्म ५५% युनिकर्न कम्पनीहरू आप्रवासीहरूद्वारा स्थापना गरिएका थिए ।
स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयकी नवप्रवर्तन नीति विज्ञ डा. एलिजाबेथ चेन भन्छिन्, “सिलिकन भ्यालीको सफलतामा अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी र आप्रवासीहरूको ठूलो योगदान छ । उनीहरूको प्रवाह रोक्नु भनेको अमेरिकाको नवप्रवर्तनको इन्जिनलाई कमजोर पार्नु हो ।”
नेशनल एसोसिएसन अफ फरेन स्टुडेन्ट एडभाइजर्सका अनुसार, निरुत्साहित गरिएका अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरू वैकल्पिक गन्तव्य रोज्ने सम्भावना बढी हुन्छ, जसले अमेरिका आफ्नो दीर्घकालीन रणनीतिक फाइदा गुमाउन सक्छ ।
सुरक्षा र आप्रवासनप्रतिको चिन्ता समाधान गर्ने नाममा लागू गरिएका यी नीतिहरूले अमेरिकी अर्थतन्त्र, उच्च शिक्षा र नवप्रवर्तन क्षमतामा गहिरो असर पार्ने देखिन्छ । अबको प्रश्न हो, के अमेरिका अल्पकालीन अध्यागमन नीतिहरूलाई प्राथमिकता दिँदै आफ्नो दीर्घकालीन आर्थिक र प्रविधिक भविष्य जोखिममा राख्न तयार छ?
