विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनले घट्दो जन्मदरको संकटलाई सम्बोधन गर्न नयाँ प्रोत्साहन प्याकेजको घोषणा गरेको छ । सोमबार चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमले जनाएअनुसार, अब तीन सन्तान जन्माउने परिवारलाई प्रतिसन्तान ५०० डलर (नेपाली रुपैयाँ ६९,००० भन्दा बढी) को वार्षिक अनुदान प्रदान गरिनेछ ।
यो नीतिअन्तर्गत, तीन वर्षमुनिका प्रत्येक बच्चाका लागि अभिभावकले वार्षिक ५०० डलर प्राप्त गर्नेछन् । यसको अर्थ तीन सन्तान भएका परिवारले प्रतिवर्ष १५०० डलरसम्मको अनुदान पाउनेछन् । चिनियाँ अधिकारीहरूले यो नयाँ कदमले लगभग २ करोड परिवारलाई बालबालिकाको पालनपोषणमा आर्थिक सहायता पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।
चीन विगत लामो समयदेखि घट्दो जन्मदरको गम्भीर चुनौतीसँग जुधिरहेको छ । दशकौंसम्म चलेको “एक सन्तान नीति” ले जनसंख्या वृद्धिदरलाई नियन्त्रणमा राख्न सफल भए पनि, यसले लैंगिक असन्तुलन र तीव्र गतिमा बढ्दो वृद्ध जनसंख्याको समस्या निम्त्याएको छ ।
जन्मदर बढाउनका लागि चीनले सन् २०१६ मा एक सन्तान नीतिलाई अन्त्य गरी दुई सन्तान जन्माउन अनुमति दिएको थियो, र त्यसपछि २०२१ मा तीन सन्तान जन्माउनसमेत अनुमति दिएको थियो । तर, यी नीतिगत परिवर्तनहरूका बाबजुद पनि जन्मदरमा उल्लेख्य सुधार आउन सकेको छैन । सहरीकरण, शिक्षा र पालनपोषणको बढ्दो लागत, र महिलाको करियर आकांक्षा लगायतका कारणले गर्दा धेरै दम्पतीहरूले कम सन्तान जन्माउन रुचाएका छन् ।
यो नयाँ अनुदान नीतिले चिनियाँ सरकार जन्मदर बढाउन र देशको जनसांख्यिकीय संरचनालाई सन्तुलित गर्न कति दृढ छ भन्ने देखाउँछ । यो आर्थिक प्रोत्साहनले परिवारहरूलाई थप सन्तान जन्माउन प्रोत्साहित गर्ने र भविष्यमा श्रमिक शक्तिको कमी हुनबाट रोक्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
