शुरु भयो दशैं, जमरा राखियो

२०७७ कार्तिक १, शनिबार २०:१९

काठमाडौं प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदाका दिन हिन्दू नेपालीका घरघरमा घटस्थापनासहित जमरा राखी बडादशैँ शुरु भएको बिहान ११ः४६ बजेको शुभसाइतमा घटस्थापना गरी दशैँघर वा पूजाकोठामा जौ रोपेर जमरा राखेपछि शनिबारदेखि नेपालीको महान्पर्व  शुरु भएको हो यो पर्व आश्विन शुक्ल पूर्णिमासम्म १५ दिन धूमधामका साथ मनाउने गरिन्छ

दुर्गापक्षको पहिलो दिन घरघरमा विधिपूर्वक दियो, कलश गणेश स्थापनासहित घटस्थापना गरिएको पूजाकोठा वा दशैँघरमावैदिक विधिपूर्वक शक्तिकी अधिष्ठात्री दुर्गाको आह्वान गरी पूजाारम्भ भएको पूजाकोठा वा दशैँघरमा नवरात्रभर देवीको आराधनागरिन्छ

जौको अङ्कुर दुर्गाको प्रिय वस्तु भएकाले आज यव रोपण गरी उनलाई चढाएर विजयादशमीको दिन टीका प्रसादसितै समृद्धिको प्रतीकपहेँलो जमरा लगाइन्छ जमरामा जौबाहेक अरु अन्न रोप्ने शास्त्रीय विधि नभएको  नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्रा डारामचन्द्र गौतमले बताउनुभयो कुल परम्परानुसार कसैले अन्य अन्न पनि जौसितै रोप्ने गरेका छन् जमरालाई आयुर्वेदिक औषधिकारुपमा समेत प्रयोग गरिन्छ

देवीका तीन रुप महाकाली, महालक्ष्मी महासरस्वतीको नवरात्रभर विधिपूर्वक आह्वान गरी पूजाराधना गरिन्छ महाकाली शक्ति, महालक्ष्मी धनधान्य ऐश्वर्य तथा महासरस्वतीलाई विद्या बुद्धिका प्रतीकका रुपमा पूजााराधना गर्ने वैदिककालदेखिको परम्परा

दुर्गाले आसुरी प्रवृत्तिको प्रतीक चण्ड, मुण्ड, शुम्भ, निशुम्भ, रक्तबीजलगायत राक्षसलाई वध गर्न लिएका नौ रुपको दुर्गा पक्षकाअवसरमा विशेष पूजाआजा आराधना गरिन्छ

शैलपुत्रीको पूजाराधना

दुर्गा पक्षको पहिलो दिन आज शैलपुत्रीको आह्वानसहित विशेष पूजा गरिएको दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी, तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा, चौथोदिन कुष्माण्डा, पाँचौंँ दिन स्कन्दमाता, छैटौँ दिन कात्यायनी, सातौँ दिन कालरात्रि, आठौँ दिन महागौरी नवौँ दिन सिद्धिदात्रीकोपूजाराधना  गरिन्छ   दुर्गाका यिनै नौ रुपलाई नवदुर्गा पनि भनिन्छ

आसुरी एवं राक्षसी प्रवृत्तिबाट मानवलाई जोगाएकाले समस्त मानव जातिले नै देवीको पूजाराधना गर्ने शास्त्रीय नियम दुर्गापूजा दशैँपर्व कुनै जात एवं धर्म विशेषको नभएको शास्त्रीय प्रमाण रहेको धर्मशास्त्रविद् गौतमले बताउनुभयो दशैँ पर्वलाई असत्यमाथि सत्य आसुरी शक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजयको प्रतीकका रुपमा मनाइन्छ

नवरात्रभर दुर्गा सप्तशती चण्डी, श्रीमद्देवीभागवत अन्य देवी स्तोत्र एवं स्तुतिको पाठ पारायण पनि गरिन्छ यस अवसरमा नक्सालभगवती, शोभा भगवती, नाला भगवती, पलाञ्चोक भगवतीलगायत देशभरका शक्तिपीठमा पूजााराधना एवं दर्शन गर्ने भक्तजनकोभीडसमेत लाग्ने गरेकामा यस वर्ष कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणका कारण सबैजसो मन्दिर बन्द छन् शक्तिपीठमा नित्यपूजा भने गरिनेजनाइएको

  

हनुमानढोकामा घटस्थापनासहित पूजा

परम्परानुसार काठमाडौँको हनुमानढोका दरबारस्थित दशैँघरमा आजैदेखि वैदिक विधिअनुसार जमरा राखी शक्तिस्वरुपा दुर्गाकोपूजााराधना शुरु भएको आज बिहान चित्रा नक्षत्रको पूजा एवं हवन गरी समितिले दिएको साइतमा घटस्थापना गरिएकोहनुमानढोका दरबार हेरचाह अड्डाका प्रमुख सन्दीप खनालले बताउनुभयो

दशैँघरमा घटस्थापनापछि दैनिक बलि दिई विधिपूर्वक पूजाराधना शुरु भएको यस वर्ष महानवमीका दिन हनुमानढोकाको कोतमादिइने ५४ बोका ५४ राँगासहितको बलि भने कोरोनाका कारण स्थगन गरिएको जनाइएको

रोजगारी, अध्ययन एवं अन्य कामविशेषले आफ्नो घर बाहिर रहेका मानिसहरु दशैँको अवसर पारेर घर फर्कने परिवारका साथ बसेरमहान् पर्व मनाउँछन् यसैले बडादशैँलाई पारिवारिक पुनर्मिलनको पर्वका रुपमा समेत लिइन्छ

पूजाकोठा वा दशैँघरमा आज विधिपूर्वक राखिएको घडको जलले विजयादशमीका दिन अभिषेक गरी समृद्धिको प्रतीक जमरासहितमान्यजनबाट टीका लगाइन्छ टीका लगाउनेक्रम कोजाग्रत पूर्णिमासम्म जारी रहन्छ

सम्बन्धित समाचार