कर्णाली विकास बैंकमा भएको ३ अर्ब २० करोड रुपैयाँभन्दा बढीको अपचलन प्रकरणमा १०९ जनाविरुद्ध मुद्दा दर्ता गरिएको छ । बाँकेको नेपालगन्जमा सञ्चालित बैंकमा भएको यस घोटालाको अनुसन्धानका आधारमा जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालय, बाँकेले बुधबार उच्च अदालत तुलसीपुरको नेपालगन्ज इजलासमा मुद्दा दायर गरेको हो ।
प्रतिवादी बनाइएका १०९ जनामध्ये २ जना मृतक छन् भने हालसम्म ४ जना मात्र पक्राउ परेका छन् । पक्राउ पर्नेहरूमा तत्कालीन प्रमुख कार्यकारी अधिकृत राजेन्द्रवीर राय, सञ्चालक समिति अध्यक्ष पशुपति दयाल मिश्र, प्रमुख वित्त अधिकृत वेदप्रकाश सिंह ठकुरी र राष्ट्र बैंकका तत्कालीन निरीक्षण अधिकृत भुवन बस्नेत छन् । बाँकी सबै प्रतिवादी फरार छन् ।
प्रहरी केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोको प्रतिवेदन अनुसार बैंकका तत्कालीन सञ्चालकहरू र पदाधिकारीहरूको मिलेमतोमा विभिन्न १३ शीर्षकमा ३ अर्ब २० करोड ११ लाख ५४ हजार १५७ रुपैयाँ ३ पैसा अपचलन भएको देखिएको छ ।
सरकारी वकिल कार्यालयले प्रतिवादीहरूलाई अपचलन गरेको रकमको आधारमा एक वर्षदेखि १२ वर्षसम्म कैद सजाय माग गरेको छ । साथै अपचलन गरिएको रकम बराबरको बिगो र जरिवाना समेत भराउने माग गरिएको छ ।
२०६० फागुन २२ गते नेपालगन्ज–१२, बाँकेमा २ करोड रुपैयाँ पूँजीसहित ‘ख’ वर्गको बैंकको रूपमा स्थापना भएको कर्णाली विकास बैंकको कार्यक्षेत्र बाँके, बर्दिया र दाङ थियो। बैंकको चुक्ता पूँजी वृद्धि गर्ने प्रक्रियामै हिनामिनाको सुरुवात भएको देखिएको छ ।
बैंकका पूर्वअध्यक्षसमेत रहेका राजेन्द्रवीर रायले घोटालाबारे आफ्नो संलग्नता स्वीकार गरेका छन् । उनका अनुसार न्यूनतम पूँजी ५० करोड पुर्याउन संस्थापक खोज्दा पाइन, राष्ट्र बैंकबाट स्वीकृति पनि लिन सकिएन, अन्य सञ्चालकले चासो नदेखाउँदा मौखिक सहमतिमा बैंकको रकम निजी प्रयोजनमा प्रयोग गर्न थालिएको हो ।
रायको बयान अनुसार उनले आफूले अपचलन गरेको रकम बैंकको पूँजीमा थप्ने र अन्य सञ्चालकहरूले घरजग्गा किनबेच तथा व्यक्तिगत काममा बैंकको रकम प्रयोग गर्ने मौखिक सहमति गरेका थिए । तर प्रयोग गरेको रकम फिर्ता नगर्दा बैंकमा रकम अभाव सुरु भयो ।
यस योजनामा रायसँगै पशुपति दयाल मिश्र, निरजविक्रम शाह, दिनेशकुमार रावत, दीपा थापा लगायतको संलग्नता रहेको उल्लेख छ । घरजग्गा खरिदमा ठूलो रकम खर्च गर्दा पनि फिर्ता नगरेकाले बैंक आर्थिक संकटमा फसेको अनुसन्धानले देखाएको छ ।
यस प्रकरणले निजी विकास बैंकहरूमा नियमनको कमजोर स्थितिलाई उजागर गरेको छ । संलग्नहरूलाई कानुनी कारवाही अघि बढाइँदै छ भने फरार अभियुक्तहरूको खोजीमा सुरक्षाअङ्ग संलग्न छन् । यति ठूलो परिमाणको घोटालामा सीमित संख्यामा मात्रै पक्राउ पर्नु, बाँकी अभियुक्तहरूको अवस्था अस्पष्ट हुनुले यो मुद्दाले अझै बहस र गम्भीर ध्यान खाँचो रहेको देखिएको छ ।
