लामो समयको अन्तराल र इरान युद्धका कारण केही ढिलाइ भएको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको चीन भ्रमण अन्ततः आज मे १४ मा बेइजिङमा सम्पन्न भएको छ । सन् २०१७ पछि ट्रम्पको यो पहिलो चीन भ्रमण हो, जसलाई दुवै पक्षले “ऐतिहासिक” र “कोसेढुङ्गा” को रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।
ट्रम्पको ‘सफ्ट’ शैली र प्रशंसा
भेटका क्रममा ट्रम्पको बोली र व्यवहार निकै नरम देखियो । उनले सी चिनफिङसँगको आफ्नो सम्बन्धलाई “निकै राम्रो” बताउँदै आगामी दशकौंसम्म यो सुमधुर रहने दाबी गरे । ट्रम्पले अमेरिकन व्यापारिक प्रतिनिधिमण्डल (जसमा एलन मस्क र जेन्सेन हुआङ जस्ता दिग्गजहरू सामेल थिए) लाई चिनियाँ राष्ट्रपतिसँग परिचय गराउँदै चीनमा लगानी बढाउन प्रोत्साहित गरे । कूटनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, ट्रम्पले चीनबाट व्यापारिक सहुलियत र अमेरिकी सामान (सोयाबिन, विमान आदि) खरिदको प्रतिबद्धता खोजेकाले पनि यो ‘चिल्लो घस्ने’ नीति लिएको हुन सक्छ ।
सी चिनफिङको ‘स्थिरता’ मा जोड
राष्ट्रपति सीले भने अलि गम्भीर र रणनीतिक अडान राखेका छन् । उनले चीन र अमेरिकाबीच “रचनात्मक रणनीतिक स्थिरता” को नयाँ खाका प्रस्ताव गरे । सीले भने, “सय वर्षमा नदेखिएको परिवर्तन विश्वमा भइरहेको छ, यस्तोमा दुई देश मिलेर अघि बढ्नुको विकल्प छैन ।” उनले व्यापार युद्धमा कसैको जित नहुने भन्दै वार्ताबाटै समस्या सुल्झाउनुपर्नेमा जोड दिए ।
ताइवान: ‘रेड लाइन’ को चेतावनी
प्रशंसा र व्यापारका कुरा भइरहँदा सी चिनफिङले ताइवानको विषयमा भने कडा चेतावनी दिन छुटाएनन् । उनले ताइवानको मुद्दालाई चीन-अमेरिका सम्बन्धको “सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र संवेदनशील” विषय भन्दै यसलाई सही ढंगले नसुल्झाएमा “टकराव र द्वन्द्व” हुनसक्ने चेतावनी दिए । ट्रम्पले यसबारे सिधा जवाफ नदिए पनि ताइवानलाई दिने भनिएको ११ अर्ब डलरको हतियार प्याकेजमा पुनर्विचार गर्न सक्ने संकेत यसअघि नै दिएका थिए ।
आर्थिक र क्षेत्रीय एजेन्डा
दुवै देशले एकअर्काका बजारमा पहुँच बढाउने र व्यापारिक असमझदारी कम गर्ने सहमति गरेका छन् । साथै इरानको युद्ध, युक्रेन संकट र उत्तर कोरियाको विषयमा पनि दुई नेताबीच छलफल भएको छ ।
भेटवार्तामा ट्रम्पले सीलाई निकै नै ‘प्रेज’ गरेको देखिनुको पछाडि मुख्यतया दुई कारण देखिन्छन्: पहिलो, अमेरिकामा हुन लागेको मध्यावधि निर्वाचनअघि चीनसँग ठूलो व्यापारिक डिल गरेर किसान र उद्योगीलाई खुसी पार्नु । दोस्रो, इरानसँगको तनावका बीच चीनलाई शान्त राख्नु । यद्यपि, यो प्रशंसा दीर्घकालीन मित्रता हो कि केवल व्यापारिक स्वार्थ, त्यो भने आगामी दिनको व्यवहारले देखाउनेछ ।
