मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव र द्वन्द्व अन्त्य गर्ने उद्देश्यले संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानका उच्च अधिकारीहरूबीच इस्लामाबादमा प्रत्यक्ष वार्ता सुरु भएको छ। पाकिस्तानको मध्यस्थतामा भइरहेको यो त्रिपक्षीय वार्तालाई ऐतिहासिक पहलका रूपमा हेरिएको छ।
वार्ताअघि दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डलले पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफसँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेका थिए। उनले दुवै पक्षलाई ‘रचनात्मक रूपमा वार्तामा सहभागी हुन’ आग्रह गरेका छन्।
उच्च सुरक्षा व्यवस्थाबीच भइरहेको वार्ताबाट बाहिर सीमित जानकारी मात्रै सार्वजनिक भइरहेको छ। यद्यपि कूटनीतिक स्रोतहरूका अनुसार द्वन्द्व अन्त्य, जलमार्गको सुरक्षा, र क्षेत्रीय स्थायित्व मुख्य एजेन्डा रहेका छन्।
यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत इरान ‘द्वन्द्वमा कमजोर बन्दै गएको’ दाबी गरेका छन्। उनले विश्वकै महत्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्ग हर्मुज जलमार्ग चाँडै पुनः सञ्चालनमा आउने पनि बताएका छन्। यो जलमार्ग हालैको सैन्य तनावका कारण अवरुद्धजस्तै बनेको थियो, जसबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने गर्छ।
अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमान्डका अनुसार हर्मुज क्षेत्रमा समुद्री बारुद (माइन) हटाउने कार्य सुरु गरिएको छ। अमेरिकी नौसेनाका दुई युद्धपोतले उक्त क्षेत्रमा गस्ती गर्दै सुरक्षित मार्ग निर्माणको प्रयास गरिरहेका छन्।
यसैबीच, मध्यपूर्वका अन्य क्षेत्रमा पनि तनाव जारी छ। इजरायलले पछिल्लो २४ घण्टामा हेजबोल्लाहका २०० भन्दा बढी लक्ष्यमा आक्रमण गरेको जनाएको छ। बेरुतस्थित स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार दक्षिणी क्षेत्रमा भएको आक्रमणमा कम्तीमा ६ जनाको मृत्यु भएको छ भने अन्य पाँच जना घाइते भएका छन्।
त्यस्तै, आगामी साताका लागि लेबनान र इजरायलबीच वार्ता हुने तयारी पनि भइरहेको छ, जसलाई क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।
इस्लामाबादमा जारी अमेरिका–इरान वार्ताबाट ठोस उपलब्धि के आउँछ भन्ने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन। तर, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यसलाई मध्यपूर्वमा शान्ति स्थापना गर्ने सम्भावित अवसरका रूपमा हेरिरहेको छ।
