विश्व प्रविधि जगतको विशाल कम्पनी एनभिडिया (Nvidia) का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) जेन्सेन हुआङले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएका छन्। व्यक्तिगत जीवन र विवाहेत्तर प्रेम सम्बन्धका एकपछि अर्को विवाद सार्वजनिक भएपछि कम्पनीको सञ्चालक समितिले उनको राजीनामा स्वीकृत गर्दै प्रमुख वित्तीय अधिकृत (सिएफओ) कोलेट क्रेसलाई अन्तरिम सिइओ नियुक्त गरेको छ। एनभिडियाको स्थापनाकालदेखि नै नेतृत्व गर्दै आएका र कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) को क्षेत्रमा कम्पनीलाई अकल्पनीय उचाइमा पुर्याएका हुआङको बहिर्गमनसँगै अमेरिकी सेयर बजार खुल्नासाथ एनभिडियाको सेयर मूल्य १३ प्रतिशतभन्दा बढीले ओरालो लागेको छ। यस गिरावटले कम्पनीको बजार पुँजीकरणबाट आधा ट्रिलियन डलरभन्दा बढी रकम गुमेको छ।
यो प्रकरणको सुरुवात गत अक्टोबर २९ मा न्युयोर्क टाइम्सले हुआङ र चिनियाँ जासुस भएको आशङ्का गरिएकी एलिस हुआङ नामकी एक महिलाबिच नजिकको सम्बन्ध रहेको समाचार प्रकाशित गरेपछि भएको थियो। सिङ्गापुरस्थित ‘मेगास्पिड’ कम्पनीकी कार्यकारी समेत रहेकी ती महिलासँगको सम्बन्धलाई लिएर चौतर्फी दबाब बढेपछि हुआङले गत आइतबार आफ्नो विवाहेत्तर सम्बन्ध स्वीकार गर्दै श्रीमतीसँग माफी मागेका थिए। लगत्तै एनभिडियाको सञ्चालक समितिले स्वतन्त्र छानबिन सुरु गरेको थियो भने अमेरिकी संघीय जाँच ब्युरो (एफबिआई) ले समेत यस विषयमा अनुसन्धान अगाडि बढाएको राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पुष्टि गरेका थिए। यद्यपि, चीनले भने जासुसीको आरोपलाई निराधार भन्दै प्रविधि बिक्रीमा प्रतिबन्ध लगाउने बहाना नबनाउन अमेरिकालाई चेतावनी दिएको छ।
चिनियाँ महिलासँगको विवाद सेलाउन नपाउँदै बुधबार न्युयोर्क टाइम्सले हुआङको आफ्नै कम्पनीकी एक उच्च महिला कार्यकारीसँग पनि दोस्रो विवाहेत्तर सम्बन्ध रहेको खुलासा गरेपछि परिस्थिति झन् जटिल बन्यो। आन्तरिक आचारसंहिताको गम्भीर उल्लङ्घन भएको भन्दै सञ्चालक समितिले आकस्मिक बैठक बसेर उनको भविष्यबारे छलफल गरेलगत्तै बिहीबार हुआङ पदबाट बाहिरिएका हुन्। ३३ वर्षसम्म एनभिडियालाई नेतृत्व दिएर ‘रकस्टार’ छवि बनाएका हुआङको पतन उनकै निजी प्रेम सम्बन्धका कारण हुन पुगेको प्रविधि विश्लेषकहरूले टिप्पणी गरेका छन्।
हुआङको राजीनामाको असर विश्वभरका प्रविधि तथा सेयर बजारमा देखिएको छ। एनभिडियाको सेयरमा आएको भारी गिरावटले अमेरिकी बजारका नास्डाक र एसएन्डपी ५०० सूचकाङ्कलाई समेत तल तानेको छ भने दक्षिण कोरियाको कोस्पी र ताइवानको चिप निर्माता कम्पनी टिएसएमसीको सेयर पनि घटेको छ। तर, एनभिडियाको यो सङ्कट उसका प्रतिस्पर्धीहरूका लागि भने फाइदाजनक देखिएको छ। अमेरिकी चिप निर्माता कम्पनी एएमडीको सेयर ४ प्रतिशतले बढेको छ भने मुर थ्रेड्स, मेटाएक्स र क्याम्ब्रिकन जस्ता चिनियाँ ग्राफिक्स प्रोसेसर निर्माता कम्पनीहरूको सेयर मूल्य ८ प्रतिशतभन्दा बढीले उकालो लागेको छ।
यसैबिच, हुआङको बहिर्गमनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनलाई पनि राजनीतिक रूपमा अप्ठ्यारोमा पारेको छ। सुरुवाती चरणमा हुआङको बचाउ गरेका ट्रम्पमाथि राष्ट्रीय सुरक्षाको जोखिम मोलेर एनभिडियाका अत्याधुनिक ‘एच२००’ चिपहरू चीनलाई बेच्न अनुमति दिएको भन्दै विपक्षी डेमोक्र्याट सांसदहरूले प्रश्न उठाएका छन्। वाणिज्य मन्त्री हावर्ड लुटनिक र अर्थ मन्त्री स्कट बेसेन्टबिच निर्यात नियन्त्रणका विषयमा मतभेद रहेको खबर बाहिरिएसँगै कङ्ग्रेसले यस विषयमा छानबिन गर्न सक्ने देखिएको छ। अर्कोतर्फ, एनभिडियाको सञ्चालक समितिले हुआङको योगदानको उच्च प्रशंसा गर्दै सन् २०१३ देखि कम्पनीको वित्तीय कमान सम्हाल्दै आएकी अनुभवी कार्यकारी कोलेट क्रेसको नेतृत्वमा कम्पनीको नवप्रवर्तन र व्यवसाय निरन्तर अगाडि बढ्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।
