नेपाली कांग्रेसभित्र लामो समयदेखि जारी आन्तरिक मतभेद अन्त्य गरी आगामी १५औँ महाधिवेशनलाई एकताबद्ध रूपमा सम्पन्न गर्ने प्रयास तीव्र बनेको छ। विशेष महाधिवेशनमा सहभागी नभएका निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा, निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का, नेता शेखर कोइरालालगायत संस्थापनइतर पक्ष महाधिवेशनमा सहभागी हुने दिशातर्फ सकारात्मक देखिएको नेताहरूले बताएका छन्।
पार्टीले आगामी असोजमा १५औँ महाधिवेशन गर्ने कार्यतालिका सार्वजनिक गरिसकेको छ। यसबीच संस्थापनइतर पक्षले काठमाडौंको चुनदेवीमा सम्पर्क कार्यालय स्थापना गर्ने तयारी गरिरहेको छ भने महाधिवेशन निष्पक्ष हुने सुनिश्चितता खोज्दै विभिन्न प्रस्ताव अघि सारेको छ।
संस्थापनइतर पक्षको मुख्य माग विधानको सम्बन्धित धारा निलम्बन गरेर भए पनि १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित तर हाल केन्द्रीय समितिबाट बाहिर रहेका १११ जनालाई केन्द्रीय समितिमा समेट्ने र सबै पक्षको सहभागितासहित ‘एकता समिति’ गठन गर्ने रहेको छ। साथै, निर्वाचन समिति, क्रियाशील सदस्यता व्यवस्थापन समितिलगायत महाधिवेशनसँग सम्बन्धित संयन्त्रमा आफ्नो पक्षको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।
शीर्ष नेताबीच संवाद बढ्दै
पछिल्ला दिनमा महामन्त्री गुरूराज घिमिरेले पूर्णबहादुर खड्का, कृष्णप्रसाद सिटौला र शेखर कोइरालासँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेका छन्। भेटका क्रममा संस्थापनइतर पक्षले पार्टीको बृहत्तर एकता कायम गर्दै निष्पक्ष महाधिवेशनको वातावरण बनाउनुपर्नेमा जोड दिएको घिमिरेले बताएका छन्।
उनका अनुसार विशेष महाधिवेशनबाट बनेको नेतृत्वको वैधानिकता स्वीकार गर्न संस्थापनइतर पक्ष तयार रहेको भए पनि महाधिवेशन निष्पक्ष बनाउन संरचनागत सहमति आवश्यक रहेको धारणा नेताहरूले राखेका छन्।
घिमिरेले विधानले अनुमति दिने सीमाभित्र रहेर अधिकतम लचकता अपनाउने पक्षमा नेतृत्व रहेको बताए। उनले केही प्रस्ताव तत्काल कार्यान्वयन गर्न विधानले नदिए पनि सबै प्रस्तावमाथि छलफल गरेर तार्किक निष्कर्ष निकालिने विश्वास व्यक्त गरे।
खड्का र शेखरका फरक प्रस्ताव
महामन्त्री घिमिरेसँगको भेटमा पूर्णबहादुर खड्काले १११ जना पूर्वनिर्वाचित केन्द्रीय सदस्यलाई समेट्न विधान निलम्बन गर्नुपर्ने प्रस्ताव अघि सारेका थिए। साथै, महाधिवेशनसँग सम्बन्धित सबै समितिमा संस्थापनइतर पक्षको प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने उनको माग छ।
यता, शेखर कोइरालाले पनि सबै पक्षलाई समेट्ने उच्चस्तरीय संयन्त्र गठन गरेर महाधिवेशनका काम अघि बढाउन प्रस्ताव गरेका छन्। उनले आफूहरूलाई ‘भागबन्डा’ नभई निष्पक्ष महाधिवेशन सुनिश्चित गर्ने संरचना चाहिएको बताएका छन्।
सभापति थापाले सबै पक्षसँग छलफल गर्ने
महामन्त्री घिमिरेका अनुसार सभापति गगन थापाले आगामी केही दिनभित्रै सबै शीर्ष नेतासँग भेटेर सहमतिको प्रयासलाई निष्कर्षमा पुर्याउने तयारी गरेका छन्। उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले पनि सबै पक्षलाई समेटेर महाधिवेशन निष्पक्ष रूपमा सम्पन्न गराउने प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्।
महाधिवेशनअघि एकता कायम गर्ने चुनौती
विशेष महाधिवेशनपछि कांग्रेसभित्र देखिएको विभाजन अझै पूर्ण रूपमा अन्त्य हुन सकेको छैन। विशेष महाधिवेशनविरुद्ध देउवा र खड्काले सर्वोच्च अदालत पुगे पनि अदालतले उनीहरूको रिट खारेज गरिसकेको छ। यद्यपि पछिल्ला संवाद र छलफलले दुवै पक्षबीचको दूरी घट्दै गएको संकेत देखिएको छ।
अब असोजमा हुने १५औँ महाधिवेशनअघि पार्टीभित्रको मतभेद अन्त्य गरी सबै पक्षलाई एउटै प्रक्रियामा सहभागी गराउनु सभापति गगन थापा नेतृत्वको कांग्रेसका लागि मुख्य राजनीतिक चुनौतीका रूपमा रहेको छ।
