मेसीको बिदाइ – ग्रासियस

एभरेष्ट टाइम्स

ब्युनस आयर्सको रात भावुक थियो । हजारौँ समर्थकले भरिएको मोनुमेन्टल रंगशालामा अर्जेन्टिनाको नीलो–सेतो जर्सी लगाएका लियोनेल मेसी फेरि मैदानमा थिए । तर यो कुनै सामान्य अन्तर्राष्ट्रिय खेल थिएन । विश्व फुटबलका महानतम खेलाडीमध्ये एकलाई आफ्नै देशले अन्तिमपटक ‘धन्यवाद’ भन्ने रात थियो ।

६ अक्टोबर २०२६ मा बेनिनविरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलसँगै मेसीले अर्जेन्टिनाका लागि आफ्नो २१ वर्ष लामो अन्तर्राष्ट्रिय यात्रामा पूर्णविराम लगाए । अर्जेन्टिनाले खेल ३–० ले जित्यो । मेसीले एक गोल गरे र दुई गोलका लागि अवसर सिर्जना गरे । अन्तर्राष्ट्रिय करियरको अन्तिम खेलसम्म पनि उनले त्यही गरे, जुन दुई दशकदेखि गर्दै आएका थिए, अर्जेन्टिनाको खेललाई आफ्नो वरिपरि घुमाए । Reuters ले यसलाई मेसीको “one last master class in blue and white” अर्थात् नीलो–सेतो जर्सीमा अन्तिम उत्कृष्ट प्रदर्शनका रूपमा वर्णन गरेको छ ।

‘यो जर्सी लगाउनु मेरा लागि ठूलो गर्व थियो’

अन्तिम खेलपछि मेसीलाई बोल्न सजिलो थिएन । परिवार, पुराना विश्वकप विजेता खेलाडी, सहकर्मी र हजारौँ समर्थकका अगाडि उभिएका ३९ वर्षीय मेसी भावुक बने ।

उनले भने, “बोल्न गाह्रो भइरहेको छ ।” उनले २० वर्षभन्दा बढी समय अर्जेन्टिनाको जर्सी लगाउन पाउनु आफ्नो ठूलो गर्व भएको बताए । अब राष्ट्रिय टोलीमा नआउनु निकै पीडादायी हुने र अर्जेन्टिनाका लागि खेल्न पाउनु फुटबलरका लागि हुन सक्ने सबैभन्दा सुन्दर अनुभूति भएको उनको भनाइ थियो ।

यो बिदाइ वास्तवमा अचानक आएको थिएन । ३१ अगस्ट २०२६ मै मेसीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट संन्यास घोषणा गरेका थिए । अर्जेन्टिनी फुटबल संघले सार्वजनिक गरेको उनको बिदाइपत्रमा मेसीले लेखेका थिए, “यो निर्णयले दुख्यो र अझै आत्मामा दुखिरहेको छ, तर समय आएको मैले बुझेको छु ।” उनले आफूले अर्जेन्टिनाको जर्सीका लागि सधैँ सबैथोक दिएको र अब आउने नयाँ पुस्ताका प्रतिभाशाली खेलाडीलाई ठाउँ दिने बेला आएको बताएका थिए ।

उनको अर्को वाक्य अझ मार्मिक थियो—“म रित्तिएको छु, अब मसँग दिनका लागि थप केही छैन ।” तर त्यो थकित खेलाडीको गुनासो थिएन; दुई दशकभन्दा लामो संघर्ष, आलोचना, हार, पुनरागमन र अन्ततः विश्वविजेता बन्ने यात्रापछि आएको आत्मस्वीकृति थियो ।

आँसुदेखि विश्वकपसम्म

मेसी र अर्जेन्टिनाबीचको सम्बन्ध सधैँ यति सहज थिएन ।

सन् २००५ मा राष्ट्रिय टोलीमा प्रवेश गरेका मेसी बार्सिलोनामा जति चम्कन्थे, अर्जेन्टिनाका लागि त्यति प्रभावकारी हुन नसकेको भन्दै वर्षौं आलोचित भए । कतिपय अर्जेन्टिनी समर्थकले उनको देशप्रतिको भावनासमेत प्रश्न गरे । अर्जेन्टिनी पत्रकार तथा लेखक सर्जियो लेभिन्स्कीले मेसीले राष्ट्रिय टोलीका सुरुवाती वर्षहरूमा “अत्यन्तै पीडा सहेको” बताएका छन् ।

त्यही सम्बन्धको सबैभन्दा कठिन क्षण सन् २०१६ मा आयो । कोपा अमेरिका फाइनलमा चिलीसँग पराजित भएपछि मेसीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल छाड्ने घोषणा गरे । तर अर्जेन्टिनाले उनलाई जान दिएन । समर्थकले फर्कन आग्रह गरे । उनी फर्किए ।

त्यसपछिको कथा फुटबल इतिहासकै सुन्दर पुनरागमनमध्ये एक बन्यो ।

सन् २०२१ मा कोपा अमेरिका जितेर मेसीले सिनियर राष्ट्रिय टोलीबाट पहिलो ठूलो उपाधि उचाले । त्यसपछि २०२२ को कतार विश्वकपको उपाधि आयो । २०२४ मा फेरि कोपा अमेरिका जिते । कुनै समय “राष्ट्रिय टोलीका लागि सफल हुन नसकेको महान् खेलाडी” भनिएका मेसी अन्ततः अर्जेन्टिनाको स्वर्णिम पुस्ताका निर्विवाद कप्तान बने ।

लेभिन्स्कीले मेसी र अर्जेन्टिनाबीचको सम्बन्धलाई सुन्दर शब्दमा “a love under construction” — निर्माण हुँदै गएको प्रेम भनेका छन् । उनका अनुसार डिएगो म्याराडोनाप्रतिको अर्जेन्टिनी प्रेम तुरुन्तै आएको थियो; मेसीप्रतिको प्रेम भने वर्षौंका दुःख, असफलता, संघर्ष र सफलताबाट विस्तारै बनेको थियो ।

‘हामीले हेर्न पाएको युगमै जन्मियौँ’

मेसीको संन्यास घोषणापछि अर्जेन्टिनाका उनका सहकर्मीका प्रतिक्रियाले उनी केवल कप्तान नभएर एउटा पुस्ताको प्रेरणा थिए भन्ने देखायो ।

द गार्जियनका अनुसार एन्जेल डी मारियाले आफू मेसीलाई हेर्न, उनको खेलको आनन्द लिन र राष्ट्रिय टोलीमा उनीसँगै वर्षौं खेल्न पाउने युगमा जन्मिएकोमा भाग्यमानी महसुस गरेको बताए । रोड्रिगो डी पाउलले मेसीलाई मानिसहरूलाई खुसी बनाएको र असंख्यपटक मुस्कान दिएकोमा धन्यवाद दिए । लाउटारो मार्टिनेजको छोटो सन्देश थियो—“हामी तपाईंलाई धेरै सम्झनेछौँ, कप्तान ।”

क्रिस्टियन रोमेरोको प्रतिक्रिया पनि त्यत्तिकै भावुक थियो—“विश्वास गर्न गाह्रो छ, त्यो दिन आइपुग्यो, प्रिय लियो ।” जियोभानी लो सेल्सोले यसलाई “कसैले पनि नआओस् भन्ने चाहेको दिन” भने । युवा खेलाडी निको पाजले त आफू चार वर्षको हुँदा बुबासँग बसेर मेसीलाई हेर्ने गरेको र कुनै दिन उनीसँगै खेल्न उमेर पुग्ला कि नपुग्ला भनेर हिसाब गर्ने गरेको स्मरण गरे ।

यिनै प्रतिक्रियाले मेसीको प्रभावलाई गोल र ट्रफीभन्दा पर पुर्‍याउँछन् । उनको पछिल्लो पुस्ता मेसीसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै हुर्किएको होइन—मेसीलाई टेलिभिजनमा हेर्दै, उनलाई आदर्श मान्दै हुर्किएको थियो । पछि तिनै बालक राष्ट्रिय टोलीमा उनको सहकर्मी बने ।

अर्जेन्टिनी पत्रपत्रिकाको एउटै शब्द—‘Gracias’

अर्जेन्टिनाको प्रमुख खेल पत्रिका Olé ले मेसीको संन्यासलाई “Gracias Leo, serás eterno”—‘धन्यवाद लियो, तिमी सधैँ अमर रहनेछौ’ भन्ने भावमा प्रस्तुत गर्‍यो । पत्रिकाले २०७ खेल, १२५ गोल र ६७ असिस्टलाई तथ्याङ्क मात्रै नभई एउटा “विरासत” का रूपमा व्याख्या गर्‍यो ।

अर्को प्रमुख अर्जेन्टिनी दैनिक Clarín ले राष्ट्रिय टोलीको आधिकारिक सन्देश उद्धृत गर्दै लेख्यो—“अनन्त धन्यवाद, लियो। हाम्रो जीवनको अन्तिम दिनसम्म हामी तिमीलाई माया गर्नेछौँ।”

The Guardian ले ब्युनस आयर्समा राखिएको एउटा रातो टेलिफोनको रोचक दृश्य उल्लेख गरेको छ । त्यसमा लेखिएको थियो—“तपाईं मेसीलाई के भन्न चाहनुहुन्छ?” सर्वसाधारणले फोन उठाएर आफ्ना भावना सुनाए । एक ८६ वर्षीय समर्थकको भनाइ थियो—मेसीले उनलाई जीवनका महान् खुसीहरू दिएका छन् र उनी मृत्युसम्म आफ्नो हृदयमा रहनेछन् ।

त्यो केवल फुटबलरको संन्यासप्रतिको प्रतिक्रिया थिएन । त्यो एउटा देशले आफ्नो साझा स्मृतिको पात्रलाई दिएको बिदाइ थियो ।

अन्तिम खेल किन आवश्यक थियो?

संन्यास घोषणा गरिसकेका मेसीलाई फेरि एकपटक अर्जेन्टिनाको जर्सी लगाउन बोलाइएको थियो—औपचारिक र सम्मानपूर्ण बिदाइका लागि ।

अर्जेन्टिनी फुटबल संघका अध्यक्ष क्लाउडियो तापियाले भनेका थिए, “हामीले विश्वका उत्कृष्ट खेलाडी, हाम्रो राष्ट्रिय टोलीका प्रतीक र कप्तान लियोनेल आन्द्रेस मेसीलाई अर्जेन्टिनामै सम्मानजनक बिदाइ दिन निमन्त्रणा गरेका हौँ ।”

प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनी पनि यो बिदाइ तत्काल हुनुपर्छ भन्ने पक्षमा थिए । उनले मेसीजस्तो खेलाडीले यस्तो सम्मान पाउनुपर्ने भन्दै आफूले उनको बिदाइ खेल सम्भव बनाउन जोड दिएको बताएका थिए । “पछि सम्मान गर्न सकिन्छ, तर त्यो जादू उस्तै नहुन सक्छ,” स्कालोनीको भनाइ थियो ।

अन्ततः त्यो जादू मोनुमेन्टलमा देखियो।

८५ हजारभन्दा बढी दर्शक उपस्थित रंगशालामा आतिशबाजी भयो । ब्युनस आयर्सका प्रमुख स्थलहरू नीलो र सेतो प्रकाशले रंगिए । मेसीको गृहनगर रोसारियोमा विशाल नम्बर १० को जर्सीमा “Gracias” लेखेर प्रदर्शन गरियो । अन्तिम सिठी बज्दा सहकर्मी, विपक्षी खेलाडी र रेफ्रीसमेत उनलाई अँगालो हाल्न पुगे ।

२०८ खेल, १२६ गोल—तर विरासत अंकभन्दा ठूलो

अन्तिम खेलपछि मेसीले अर्जेन्टिनाका लागि २०८ अन्तर्राष्ट्रिय खेल र १२६ गोल सहित यात्रा टुंग्याए—दुवै अर्जेन्टिनाका कीर्तिमान हुन् ।

तर मेसीको अन्तर्राष्ट्रिय करियरलाई केवल २०८ र १२६ ले व्याख्या गर्न सकिँदैन ।

उनको कथा पराजयपछि रोएको एउटा युवकको कथा पनि हो । राष्ट्रिय टोली छाडेर फेरि फर्किएको कप्तानको कथा हो । आलोचनाबाट भाग्नुको सट्टा वर्षौंसम्म त्यही नीलो–सेतो जर्सी लगाइरहेको खेलाडीको कथा हो । र अन्ततः विश्वकप उचालेर आफ्नो देशसँगको अधुरो सम्बन्धलाई पूर्ण बनाएको अर्जेन्टिनीको कथा हो ।

त्यसैले मेसीको बिदाइमा अर्जेन्टिना एउटा खेलाडीलाई मात्र बिदा गरिरहेको थिएन । उसले आफ्नो इतिहासको एउटा युगलाई बिदा गरिरहेको थियो ।

मेसीले आफ्नो संन्यासपत्रको अन्त्यमा लेखेका थिए—“भगवानलाई धन्यवाद, जसले मलाई अर्जेन्टिनी बनाए ।”

र ६ अक्टोबरको रात मोनुमेन्टलमा अर्जेन्टिनाले त्यसको जवाफ दियो—धन्यवाद, लियो ।

किनकि कुनै खेलाडीले आफ्नो देशका लागि कति गोल गर्‍यो भन्ने तथ्य अभिलेखमा रहन्छ; तर उसले एउटा पुस्तालाई कति खुसी दियो, कति सपना देखायो र हारपछि फेरि उठ्न कति प्रेरित गर्‍यो भन्ने कुरा इतिहासभन्दा पनि लामो समय मानिसहरूको स्मृतिमा बाँच्छ ।

लियोनेल मेसी अब अर्जेन्टिनाको मैदानमा नम्बर १० लगाएर फर्कने छैनन् । तर नीलो–सेतो जर्सीमा उनले छाडेको कथा फुटबलले बिर्सने छैन ।